Rachunek bardziej zależy od ocieplenia niż od wyboru urządzenia. W nieocieplonym domu ogrzewanie kosztuje rocznie od ok. 4000 zł (ekogroszek) do ok. 8392 zł (pellet) więcej niż w tym samym domu po dociepleniu. Dlatego każde źródło liczymy dwa razy: przed termomodernizacją i po niej.
Przykład to dom 150 m² z lat 70. lub 80., w którym wciąż pracuje kocioł bez klasy. Mieszkają w nim cztery osoby, ciepła woda jest z tego samego źródła, ceny są domyślne z kalkulatora kosztu ogrzewania z 11 października 2026 r.
Roczny koszt przed dociepleniem i po nim
Zapotrzebowanie na ciepło: Q = 150 m² × wskaźnik dla standardu + 4 × 900 kWh. Dom nieocieplony sprzed 1990 r. (200 kWh/m²) potrzebuje 30 000 + 3600 = 33 600 kWh, ten sam dom ocieplony do standardu po 2000 r. (100 kWh/m²) 15 000 + 3600 = 18 600 kWh.
| Źródło ciepła | Dom nieocieplony | Po dociepleniu | Różnica |
|---|---|---|---|
| Ekogroszek, kocioł 5 klasy | 8960 zł | 4960 zł | 4000 zł |
| Pompa ciepła, SCOP 3,5 | 9984 zł | 5527 zł | 4457 zł |
| Gaz, kocioł kondensacyjny | 10 964 zł | 6069 zł | 4895 zł |
| Pellet, kocioł automatyczny | 18 797 zł | 10 405 zł | 8392 zł |
| Prąd bezpośrednio | 34 944 zł | 19 344 zł | 15 600 zł |
Przykład dla pompy ciepła krok po kroku: 18 600 kWh ÷ 3,5 = 5314 kWh prądu × 1,04 zł = ok. 5527 zł rocznie, czyli ok. 461 zł miesięcznie. W domu nieocieplonym pompa zużyje 9600 kWh prądu za ok. 9984 zł.
Kalkulator liczy kocioł na ekogroszek ze sprawnością 80%, czyli jak nowy kocioł 5 klasy. Stary kopciuch ma zwykle niższą sprawność, więc spala więcej opału, niż pokazuje pierwszy wiersz tabeli. Swój obecny koszt najdokładniej odczytasz z rachunków za opał z ostatniego sezonu.
Pompa ciepła w starym domu bez docieplenia
SCOP 3,5 to wartość dla instalacji z niską temperaturą zasilania. Stare grzejniki w nieocieplonym domu potrzebują wyższej temperatury i wtedy pompa pracuje mniej wydajnie. Przy SCOP 2,5 koszt rośnie do ok. 13 978 zł rocznie w domu nieocieplonym i do ok. 7738 zł po dociepleniu. Przy takim SCOP pompa wychodzi drożej od gazu w obu stanach domu (gaz: ok. 10 964 i ok. 6069 zł). Gaz i pompa zrównują się przy SCOP ok. 3,2. Jak sprawdzić, czy pompa poradzi sobie z Twoimi grzejnikami, opisujemy w poradniku Pompa ciepła w starym domu.
Dotacja z Czystego Powietrza: co obejmuje
Czyste Powietrze w wersji od 20 lipca 2026 r. finansuje wymianę kotła na paliwo stałe poniżej 5 klasy, jeśli dom ogrzewają wyłącznie takie urządzenia (np. kopciuch bez drugiego kotła na gaz). Limity dla nowego źródła ciepła:
| Źródło ciepła | Podstawowy (40%) | Podwyższony (70%) | Najwyższy (100%) |
|---|---|---|---|
| Pompa powietrze-woda o podwyższonej klasie | 14 080 zł | 24 640 zł | 35 200 zł |
| Kocioł na pellet o podwyższonym standardzie | 8200 zł | 14 350 zł | 20 500 zł |
| Podłączenie do sieci ciepłowniczej | 8900 zł | 15 575 zł | 22 250 zł |
| Kocioł gazowy, kocioł węglowy | 0 zł | 0 zł | 0 zł |
Procent liczy się od kosztów netto, bez VAT. Pompa i kocioł na pellet muszą być na liście ZUM. Szczegółowe progi dochodowe, kwoty dla pomp gruntowych i połączenie dotacji z ulgą termomodernizacyjną opisujemy w poradniku Dotacja do pompy ciepła. Ile kosztuje ogrzewanie domu po podłączeniu do sieci ciepłowniczej, liczymy w tekście Ciepło systemowe w domu jednorodzinnym.
Najważniejszy warunek dla starego domu: przed wnioskiem robisz audyt energetyczny. Jeśli wskaźnik zapotrzebowania na energię użytkową do ogrzewania przekracza 140 kWh/m² rocznie, wniosek musi objąć docieplenie. Po pracach wskaźnik ma spaść do 140 kWh/m² lub niżej i co najmniej o 40%. Przejście z 200 do 100 kWh/m² spełnia oba warunki. Na ocieplenie, okna, drzwi i wentylację w takim domu program daje na poziomie podstawowym do 33 200 zł łącznie.
Kotła gazowego program nie finansuje. Jeśli wymienisz kopciucha na gaz za własne pieniądze, możesz potem złożyć wniosek na samo ocieplenie: program dopuszcza go w domu, w którym nie pracuje już kocioł na paliwo stałe poniżej 5 klasy.
Rachunek na 10 lat: przykład dla domu 150 m²
Założenia (przykład): dom zostaje docieplony, poziom podstawowy dotacji, ceny energii jak w październiku 2026 r. przez całe 10 lat. Koszt ocieplenia jest w każdym wariancie ten sam, więc go nie sumujemy. Dla tego samego domu w poradniku Oszczędności z ocieplenia domu wyszło ok. 61 300 zł za ściany i strop, ok. 24 160 zł dotacji i ok. 37 140 zł do zapłaty.
Ceny zakupu wybraliśmy z przeglądów rynkowych z 2026 r.:
- pompa powietrze-woda: np. 32 000 zł netto, 34 560 zł brutto z VAT 8% (Oferteo podaje ok. 25-40 tys. zł z montażem); dotacja 40% z 32 000 zł = 12 800 zł,
- kocioł na pellet: np. 20 000 zł netto, 21 600 zł brutto (Murator: ok. 15 tys. zł do ponad 30 tys. zł); dotacja 40% = 8000 zł, poniżej limitu 8200 zł,
- kocioł gazowy z montażem: np. 8500 zł (Murator: urządzenie ok. 3500-9000 zł, montaż ok. 1500-3500 zł) plus przyłącze do 15 m za 4547 zł brutto według taryfy PSG; opłaty stałe za gaz np. 800 zł rocznie.
| Źródło ciepła | Zakup po dotacji | Koszt roczny | Razem w 10 lat |
|---|---|---|---|
| Pompa ciepła | 21 760 zł | 5527 zł | ok. 77 030 zł |
| Gaz z przyłączem | 13 047 zł | 6869 zł (6069 zł + 800 zł) | ok. 81 737 zł |
| Pellet | 13 600 zł | 10 405 zł | ok. 117 650 zł |
| Ekogroszek, 5 klasy | cena kotła, bez dotacji | 4960 zł | 49 600 zł + kocioł |
Ekogroszek wygrywa z pompą w 10 lat tylko wtedy, gdy kocioł 5 klasy z montażem kosztuje mniej niż ok. 27 430 zł (77 030 zł - 49 600 zł), a ceny węgla się nie zmienią. Tabela nie pokazuje kosztów, które w kolejnych latach obciążą węgiel:
- ETS2: od 2028 r. dostawcy paliw zapłacą za emisję CO2 z węgla i gazu, a koszt trafi do cen. Przy cenie uprawnienia np. 45 euro za tonę dom z przykładu dopłaci ok. 1922 zł rocznie do ekogroszku i ok. 959 zł do gazu. Scenariusze kwot liczymy w poradniku ETS2 a koszt ogrzewania.
- Komin: przewody od kotła na paliwo stałe trzeba czyścić co najmniej cztery razy w roku, od kotła gazowego dwa razy, a pompa ciepła komina nie potrzebuje.
- Uchwała antysmogowa: w świętokrzyskim kotły 5 klasy bez ekoprojektu są zakazane od 1 lipca 2026 r., w lubelskim będą od 2030 r., a Kraków i Sopot (od lipca 2028 r. także Wrocław) nie pozwalają palić węglem wcale. Sprawdź swój region w zestawieniu Do kiedy trzeba wymienić kocioł.
Od 1 października 2017 r. w Polsce można sprzedawać tylko kotły na paliwo stałe, które spełniają wymagania emisyjne odpowiadające klasie 5 (rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z 1 sierpnia 2017 r.). Kopciucha nie wymienisz więc legalnie na nowy kocioł bez klasy.
Kiedy ranking wyjdzie inaczej niż w przykładzie
- Masz gaz w ulicy i krótkie przyłącze albo dom już jest podłączony. Bez przyłącza gaz zyskuje 4547 zł i po 10 latach przegrywa z pompą tylko o ok. 160 zł.
- Należysz do podwyższonego lub najwyższego poziomu dotacji. Pompa dostaje wtedy 22 400 albo 32 000 zł z 32 000 zł netto, a gaz dalej nic, więc przewaga pompy rośnie.
- Pompa pracuje na starych grzejnikach z wysoką temperaturą zasilania. Przy SCOP poniżej ok. 3,2 kosztuje rocznie więcej od gazu, a w domu powyżej 140 kWh/m² bez docieplenia nie dostaniesz też dotacji na samo źródło ciepła.
- Kupujesz pellet poniżej ok. 1359 zł/t. Dopiero wtedy 1 kWh ciepła z pelletu kosztuje mniej niż z gazu. Przy cenie z października 2026 r. (ok. 2330 zł/t) to ok. 0,56 zł, ponad dwa razy więcej niż z ekogroszku (ok. 0,27 zł).
Wpisz swoje ceny i metraż w kalkulatorze kosztu ogrzewania, a potem przełącz standard ocieplenia z “nieocieplony” na “ocieplony”. Różnica między wynikami to orientacyjna roczna korzyść z docieplenia.