Dopłata z ETS2 zależy od dwóch liczb: ile CO2 powstaje przy spaleniu paliwa i ile kosztuje uprawnienie do emisji tony CO2. Pierwszą znamy z krajowych wskaźników KOBiZE. Drugiej nikt dziś nie zna, dlatego liczymy trzy przykładowe ceny: 45, 60 i 80 euro za tonę.
Co jest pewne na 11 października 2026 r.
- Termin. Rozporządzenie (UE) 2026/667 z 11 marca 2026 r., opublikowane 18 marca 2026 r., odracza handel uprawnieniami w budynkach, transporcie drogowym i sektorach dodatkowych do 2028 r. Pierwszym rokiem systemu jest 2028, a dostawcy paliw umorzą uprawnienia za emisje z tego roku do 31 maja 2029 r.
- Aukcje. Według Komisji Europejskiej sprzedaż uprawnień ETS2 na giełdzie EEX ruszy w styczniu 2027 r., choć sam system działa od 2028 r.
- Kto płaci. Obowiązek ciąży na firmach, które wprowadzają paliwo do obrotu, a nie na gospodarstwach domowych. Koszt trafi do Ciebie przez cenę gazu i węgla.
- Co obejmuje. Paliwa spalane w budynkach, w tym gaz ziemny, węgiel, olej opałowy i LPG. ETS2 nie obejmuje paliw o wskaźniku emisji równym zero, czyli zrównoważonej biomasy, ani prądu, który od lat jest w systemie ETS1.
- Brak limitu ceny. Art. 30h dyrektywy przewiduje, że gdy średnia cena przez dwa miesiące przekroczy 45 euro (w cenach z 2020 r., z indeksacją), z rezerwy trafia na rynek 20 mln dodatkowych uprawnień. Według dyrektywy ten hamulec działa do końca 2029 r. Rada UE przyjęła 9 października 2026 r. zmianę zasad rezerwy uzgodnioną w czerwcu z Parlamentem Europejskim: pula ma wzrosnąć do 40 mln uprawnień, a rezerwa ma działać także po 2030 r. Zmiana wejdzie w życie 20 dni po publikacji w Dzienniku Urzędowym UE.
- Polska. Rząd nie skierował do Sejmu ustawy wdrażającej ETS2. Ministerstwo Klimatu i Środowiska w marcu 2026 r. proponowało w UE rezygnację z obowiązkowego wdrażania ETS2 do 2030 r. To stanowisko negocjacyjne i przepisów nie zmienia.
Na skutki ETS2 dla gospodarstw domowych UE przeznaczyła Społeczny Fundusz Klimatyczny, który działa w latach 2026-2032. Zasad wypłat w Polsce na razie nie ogłoszono.
Ile CO2 daje gaz i węgiel
KOBiZE publikuje wskaźniki emisji CO2 na 1 GJ energii w paliwie. Mnożymy je przez 0,0036, żeby przejść na 1 kWh:
| Paliwo | Wskaźnik KOBiZE | Na 1 kWh paliwa | Źródło w dokumencie KOBiZE |
|---|---|---|---|
| Gaz ziemny wysokometanowy | 56,16 kg CO2/GJ | 0,2022 kg CO2/kWh | tabela 15 (handel, usługi, rolnictwo) |
| Węgiel kamienny | 94,75 kg CO2/GJ | 0,3411 kg CO2/kWh | tabela 17 (średnia krajowa) |
KOBiZE nie publikuje osobnej tabeli dla gospodarstw domowych, dlatego bierzemy wskaźniki najbliższe ogrzewaniu domu. Domyślne wartości z unijnego rozporządzenia o monitorowaniu emisji są prawie takie same: 56,1 t CO2/TJ dla gazu i 94,6 t CO2/TJ dla węgla kamiennego.
Spalając 1 kWh węgla, wytwarzasz więc ok. 1,7 raza więcej CO2 niż z 1 kWh gazu. Różnica rośnie po doliczeniu sprawności: kocioł gazowy kondensacyjny ma w kalkulatorze 95%, kocioł na ekogroszek 80%.
Wzór i wyliczenie krok po kroku
Dopłata na 1 kWh paliwa = wskaźnik emisji (kg CO2/kWh) × cena uprawnienia (euro/t) ÷ 1000 × kurs euro × 1,23 (VAT).
Założenia (przykład): cena uprawnienia 45 euro/t, kurs średni NBP z 9 października 2026 r. 4,3775 zł, pełne przeniesienie kosztu na odbiorcę.
- Gaz: 0,2022 × 45 ÷ 1000 = 0,0091 euro, czyli ok. 0,040 zł netto i ok. 0,049 zł/kWh z VAT. Przy cenie gazu z kalkulatora 0,31 zł/kWh to wzrost o ok. 15,8%.
- Węgiel: 0,3411 × 45 ÷ 1000 = 0,0153 euro, czyli ok. 0,083 zł/kWh z VAT. Tona ekogroszku o wartości opałowej 7,5 kWh/kg (jak w kalkulatorze) to 7500 kWh, więc dopłata wynosi ok. 620 zł/t, a ekogroszek za 1600 zł/t drożeje o ok. 38,7%.
| Cena uprawnienia (przykład) | Gaz, zł/kWh | Gaz, wzrost ceny | Ekogroszek, zł/t | Ekogroszek, wzrost ceny |
|---|---|---|---|---|
| 45 euro/t | ok. 0,049 | ok. 15,8% | ok. 620 zł | ok. 38,7% |
| 60 euro/t | ok. 0,065 | ok. 21,1% | ok. 826 zł | ok. 51,7% |
| 80 euro/t | ok. 0,087 | ok. 28,1% | ok. 1102 zł | ok. 68,9% |
Procentowo węgiel drożeje ponad dwa razy bardziej niż gaz, bo jest tańszy za 1 kWh i bardziej emisyjny.
Roczny koszt dla domu 120 i 150 m²
Założenia: dom ocieplony po 2000 r. (100 kWh/m² rocznie), cztery osoby, ciepła woda z kotła, ceny domyślne kalkulatora z października 2026 r. Dom 120 m² zużywa rocznie ok. 16 421 kWh gazu albo 19 500 kWh energii w ekogroszku (ok. 2,6 t). Dom 150 m² zużywa ok. 19 579 kWh gazu albo 23 250 kWh w ekogroszku (ok. 3,1 t).
| Dom i paliwo | Dziś (X 2026) | Dopłata przy 45 euro | Przy 60 euro | Przy 80 euro |
|---|---|---|---|---|
| 120 m², gaz | 5091 zł | 804 zł | 1073 zł | 1430 zł |
| 120 m², ekogroszek | 4160 zł | 1612 zł | 2149 zł | 2865 zł |
| 150 m², gaz | 6069 zł | 959 zł | 1279 zł | 1705 zł |
| 150 m², ekogroszek | 4960 zł | 1922 zł | 2562 zł | 3416 zł |
Dziś ekogroszek jest w kalkulatorze najtańszym paliwem. Już przy 45 euro za tonę dom 120 m² zapłaciłby za węgiel ok. 5772 zł rocznie, a za pompę ciepła dalej ok. 4635 zł, bo prąd nie jest objęty ETS2. Przy 60 euro węgiel (ok. 6309 zł) staje się droższy także od gazu (ok. 6164 zł).
W domu nieocieplonym kwoty są ok. 1,8 raza wyższe. Dom 150 m² bez ocieplenia przy 45 euro dopłaci ok. 1733 zł rocznie do gazu i ok. 3471 zł do węgla.
Od czego zależy, ile naprawdę dopłacisz
- Cena uprawnienia. 45 euro to próg z dyrektywy, a nie prognoza. Próg jest wyrażony w cenach z 2020 r. i rośnie z inflacją, więc w złotych z 2028 r. będzie wyższy. Rynek może też ustalić cenę powyżej progu: dodatkowe uprawnienia z rezerwy ją hamują, ale nie zatrzymują.
- Przeniesienie kosztu. Gaz dla gospodarstw domowych ma taryfę zatwierdzaną przez Prezesa URE do końca 2027 r. Co stanie się z ceną od 2028 r., zależy od sprzedawców i od tego, czy Polska zmieni przepisy. Co już wiadomo o cenach na 2027 r., opisujemy w poradniku Ceny prądu i gazu w 2027 roku.
- Kurs euro. Przy kursie 4,10 zł zamiast 4,3775 zł dopłata spada o ok. 6%, przy 4,60 zł rośnie o ok. 5%.
- Wdrożenie w Polsce. Bez krajowej ustawy dostawcy nie mają obowiązku umarzania uprawnień. Unijny termin to 2028 r., ale dokładnej daty pierwszej dopłaty w Polsce dziś nie da się podać.
- Zużycie domu. Dopłata rośnie proporcjonalnie do ilości spalonego paliwa. Docieplenie domu 150 m² z 200 do 100 kWh/m² zmniejsza ją o ok. 45%.
Co z tego wynika przy wyborze ogrzewania
Jeśli wymieniasz źródło ciepła teraz, licz koszty na co najmniej 10 lat, a więc z ETS2 od 2028 r. Kocioł na ekogroszek traci wtedy przewagę najtańszego paliwa, a przewaga pompy ciepła nad gazem rośnie. Pelletu ETS2 nie podroży, ale pellet i tak zostaje drogi: 1 kWh ciepła z niego kosztuje dziś ok. 0,56 zł.
Ranking źródeł ciepła przy dzisiejszych cenach znajdziesz w poradniku Najtańsze ogrzewanie domu. Dwa częste wybory przy wymianie kotła porównujemy w tekstach Pompa ciepła czy gaz i Ekogroszek czy pellet, a rachunek dla starego domu z kopciuchem w poradniku Czym zastąpić stary kocioł węglowy.
Skutek ETS2 dla swojego domu sprawdzisz w kalkulatorze kosztu ogrzewania: dodaj dopłatę z tabeli do ceny gazu (np. 0,31 + 0,049 = 0,359 zł/kWh) albo do ceny tony ekogroszku (np. 1600 + 620 = 2220 zł/t) i porównaj wynik z pompą ciepła.