Co to jest uchwała antysmogowa i kogo dotyczy?

Uchwała dotyczy urządzeń już zamontowanych w domach. Sprzedaż nowych kotłów reguluje osobno prawo krajowe: od 1 października 2017 r. można sprzedawać tylko kotły na paliwo stałe spełniające wymagania emisyjne odpowiadające klasie 5.

Co zwykle reguluje

• Terminy wycofania kotłów pozaklasowych, potem klasy 3 i 4, a w części województw także klasy 5 bez ekoprojektu.
• Wymagania dla kominków: po terminie ekoprojekt albo urządzenie redukujące pył.
• Jakość paliwa, np. zakaz palenia mokrym drewnem.

Przykłady terminów dla kotłów klasy 3 i 4: w Małopolsce można ich używać do 31 grudnia 2026 r., w lubelskim zakaz obowiązuje od 1 stycznia 2027 r., a w mazowieckim od 1 stycznia 2028 r. Podlaskie i warmińsko-mazurskie nie mają uchwał. W Krakowie i Sopocie węglem nie wolno palić wcale. Terminy dla 16 województw z numerami uchwał zebraliśmy w poradniku Do kiedy trzeba wymienić kocioł.

Ile to zmienia w złotych

Za używanie kotła albo paliwa niezgodnego z uchwałą grozi mandat do 500 zł, a przy kilku wykroczeniach naraz do 1000 zł. W sądzie grzywna wynosi od 20 do 5000 zł.

Przykład: dom 120 m² ocieplony po 2000 r. w Małopolsce, kocioł klasy 3, cztery osoby. Roczny koszt zamienników przy cenach z października 2026 r.:

1. Kocioł na ekogroszek z ekoprojektem: ok. 4160 zł.
2. Pompa ciepła z SCOP 3,5: ok. 4635 zł.
3. Kocioł gazowy: ok. 5091 zł.
4. Kocioł na pellet: ok. 8727 zł.

Węgiel wygrywa dziś w rachunku za opał, ale od 2028 r. obejmie go ETS2, a Czyste Powietrze nie dofinansuje kotła węglowego. Te same zamienniki dla swojego domu porównasz w kalkulatorze kosztu ogrzewania.

Na co uważać

• Kocioł bez tabliczki znamionowej uchwały traktują zwykle jak pozaklasowy.
• Miasta mają często ostrzejsze zasady niż reszta województwa, np. we Wrocławiu od 1 lipca 2028 r. paliw stałych nie wolno palić także w kotłach klasy 5.
• Sejmik może zmienić terminy. Przed zakupem urządzenia sprawdź aktualną uchwałę na stronie urzędu marszałkowskiego.