Rachunek sprowadza się do ceny 1 kWh ciepła. Pompa ciepła z SCOP 3,5 przy prądzie za 1,04 zł/kWh daje 1 kWh ciepła za ok. 0,297 zł. Kocioł gazowy kondensacyjny o sprawności 95% przy gazie za 0,31 zł/kWh daje ją za ok. 0,326 zł. Różnica to ok. 3 gr na kWh, więc wynik jest bliski remisu, a przesuwają go SCOP Twojej instalacji, opłaty stałe za gaz, taryfa G12 i koszt zakupu. Porównanie dotyczy domów, które mają gaz albo mogą się do niego podłączyć.
Wyliczenie dla domu 120 m²
Założenia: dom 120 m² ocieplony po 2000 r. (100 kWh/m² rocznie), cztery osoby, ciepła woda z tego samego urządzenia, ceny domyślne kalkulatora kosztu ogrzewania z 11 października 2026 r.
Zapotrzebowanie na ciepło: Q = 120 × 100 + 4 × 900 = 12 000 + 3600 = 15 600 kWh rocznie.
Pompa ciepła powietrze-woda, SCOP 3,5:
- Prąd: 15 600 kWh ÷ 3,5 = ok. 4457 kWh.
- Koszt: 4457 kWh × 1,04 zł = ok. 4635 zł rocznie, ok. 386 zł miesięcznie.
Kocioł gazowy kondensacyjny, sprawność 95%:
- Gaz: 15 600 kWh ÷ 0,95 = ok. 16 421 kWh.
- Koszt: 16 421 kWh × 0,31 zł = ok. 5091 zł rocznie, ok. 424 zł miesięcznie.
Pompa jest tańsza o ok. 456 zł rocznie, zanim doliczysz opłaty stałe.
Cztery standardy ocieplenia
Dom 120 m², cztery osoby, ciepła woda, ceny domyślne:
| Standard | Ciepło rocznie | Pompa ciepła | Gaz | Gaz drożej o |
|---|---|---|---|---|
| Energooszczędny | 8400 kWh | 2496 zł | 2741 zł | 245 zł |
| Nowy, wg WT 2021 | 10 800 kWh | 3209 zł | 3524 zł | 315 zł |
| Ocieplony, po 2000 r. | 15 600 kWh | 4635 zł | 5091 zł | 456 zł |
| Nieocieplony, przed 1990 r. | 27 600 kWh | 8201 zł | 9006 zł | 805 zł |
Kwoty rosną razem z zapotrzebowaniem, a proporcja zostaje ta sama: gaz jest droższy o ok. 10%. W domu nieocieplonym to założenie jest najsłabsze, bo pompa na starych grzejnikach rzadko osiąga SCOP 3,5. Ten przypadek opisujemy w poradniku Pompa ciepła w starym domu.
Próg SCOP: kiedy gaz wychodzi taniej
SCOP to średnia sprawność pompy w całym sezonie: ile kWh ciepła daje z 1 kWh prądu. Kalkulator przyjmuje 3,5. Koszty zrównują się, gdy SCOP = cena prądu ÷ koszt 1 kWh ciepła z gazu = 1,04 ÷ (0,31 ÷ 0,95) = ok. 3,19.
Dom 120 m² ocieplony po 2000 r. (15 600 kWh ciepła), gaz ok. 5091 zł rocznie:
| SCOP | Prąd rocznie | Pompa ciepła | Różnica względem gazu |
|---|---|---|---|
| 2,5 | 6240 kWh | 6490 zł | pompa drożej o 1399 zł |
| 2,8 | 5571 kWh | 5794 zł | pompa drożej o 703 zł |
| 3,0 | 5200 kWh | 5408 zł | pompa drożej o 317 zł |
| 3,5 | 4457 kWh | 4635 zł | pompa taniej o 456 zł |
| 4,0 | 3900 kWh | 4056 zł | pompa taniej o 1035 zł |
SCOP podaje karta produktu pompy dla dwóch temperatur zasilania: 35°C (podłogówka) i 55°C (grzejniki). Wartość dla Twojego domu leży zwykle między nimi i zależy od tego, jak gorącej wody potrzebuje instalacja w mrozy.
Opłaty stałe i opłata mocowa
Kalkulator liczy tylko opłaty za zużytą energię. Przy gazie w grupie W-3.6 płacisz dodatkowo opłatę stałą Polskiej Spółki Gazownictwa i abonament myORLEN: w 2026 r. ok. 54-86 zł brutto miesięcznie, zależnie od obszaru taryfowego, czyli ok. 653-1033 zł rocznie (wyliczenie z taryf PSG nr 14 i myORLEN nr 16).
Jeśli po montażu pompy zrezygnujesz z gazu całkowicie, oszczędzasz też te opłaty. Gaz kosztuje wtedy razem ok. 5744-6124 zł rocznie, a pompa wygrywa już od SCOP ok. 2,6-2,8. Jeśli gaz zostaje do kuchenki, opłaty stałe płacisz dalej i liczy się próg 3,2.
Po stronie pompy dochodzi opłata mocowa za prąd. Przy rocznym zużyciu powyżej 2800 kWh wynosi 29,58 zł brutto miesięcznie zamiast 21,13 zł, czyli ok. 101 zł rocznie więcej. Pompa z przykładu zużywa ok. 4457 kWh, więc próg przekroczysz.
Taryfa G12 obniża koszt pompy
Pompa z buforem albo ogrzewaniem podłogowym może brać dużą część prądu w tańszej strefie. W obszarze PGE w 2026 r. 1 kWh kosztuje bez opłat stałych 0,6111 zł w taniej strefie i 1,2490 zł w drogiej (wyliczenie z taryf PGE Obrót i PGE Dystrybucja).
- 50% prądu w taniej strefie: średnio ok. 0,93 zł/kWh, pompa kosztuje ok. 4145 zł rocznie.
- 70% prądu w taniej strefie: średnio ok. 0,80 zł/kWh, pompa kosztuje ok. 3577 zł rocznie.
Przy 70% różnica względem gazu rośnie z ok. 456 do ok. 1514 zł rocznie. G12 obejmuje jednak cały licznik i ma wyższą opłatę stałą, więc sprawdź próg dla całego domu w poradniku Taryfa G11 czy G12.
Koszt zakupu, przyłącze i dotacje
Ceny z przeglądów z 2026 r.:
- kocioł gazowy kondensacyjny: ok. 3500-9000 zł za urządzenie i ok. 1500-3500 zł za prostą wymianę (Murator, wrzesień 2026 r.),
- przyłącze gazowe do 15 m w taryfie PSG: 3696,40 zł netto, czyli ok. 4547 zł brutto, a każdy kolejny metr 132,10 zł netto,
- pompa ciepła powietrze-woda z montażem: ok. 25-40 tys. zł dla domu ok. 100 m² (Oferteo, styczeń 2026 r.).
Czyste Powietrze nie finansuje kotłów gazowych. Pompa powietrze-woda o podwyższonej klasie efektywności może dostać do 14 080 zł na poziomie podstawowym (40% kosztów kwalifikowanych netto), ale tylko przy wymianie starego kotła na paliwo stałe.
Przykład dla domu 120 m² z wyliczenia: kocioł z montażem np. 8500 zł, pompa np. 35 000 zł. Roczna oszczędność pompy to ok. 456 zł na energii, plus np. 800 zł opłat stałych za gaz, minus ok. 101 zł opłaty mocowej, razem ok. 1155 zł.
| Sytuacja | Dopłata do pompy | Zwrot dopłaty |
|---|---|---|
| Nowy dom bez przyłącza gazu | 21 953 zł | ok. 19,0 lat |
| Dom z przyłączem, wymiana kotła gazowego | 26 500 zł | ok. 22,9 lat |
| Wymiana kotła na węgiel, bez przyłącza gazu, dotacja np. 12 000 zł | 9953 zł | ok. 8,6 lat |
W pierwszym wierszu dopłata to 35 000 zł minus kocioł (8500 zł) i przyłącze (4547 zł). Tabela zakłada ceny energii z października 2026 r. przez cały okres. Taryfa G12 albo fotowoltaika skracają zwrot, bo zwiększają roczną oszczędność. Ten sam rachunek dla pięciu źródeł ciepła na 10 lat znajdziesz w poradniku Najtańsze ogrzewanie domu. Ile daje sama wymiana starego kotła gazowego na kondensacyjny, liczymy w tekście Wymiana kotła gazowego.
Tabela nie uwzględnia przeglądów. Przy kotle gazowym przewód spalinowy czyści się dwa razy w roku, a instalację gazową i przewody kominowe kontroluje co najmniej raz w roku. Razem z serwisem kotła to ok. 1279 zł rocznie, a przy pompie ciepła, z jej przeglądem i kontrolą wentylacji, ok. 872 zł (wyliczenie w poradniku o przeglądach). Ta różnica, ok. 407 zł rocznie, skraca zwrot w nowym domu bez przyłącza do ok. 14,1 lat.
Co zmieni cena gazu od 2028 roku
Od 2028 r. paliwa do ogrzewania budynków obejmie unijny system handlu emisjami ETS2. Rozporządzenie (UE) 2026/667, opublikowane w Dzienniku Urzędowym UE 18 marca 2026 r., przesunęło jego start z 2027 na 2028 r. Dostawcy gazu będą kupować uprawnienia i doliczą ich koszt do ceny paliwa. Ile to wyniesie, zależy od cen uprawnień, których dziś nikt nie zna. Scenariusze dla gazu i węgla liczymy w poradniku ETS2 a koszt ogrzewania.
Wrażliwość rachunku łatwo za to policzyć. W domu z przykładu każdy 1 gr podwyżki na kWh gazu to ok. 164 zł rocznie (16 421 kWh × 0,01 zł). Pompa z SCOP 3,0 zrówna się z gazem, gdy gaz zdrożeje do ok. 0,33 zł/kWh, czyli o ok. 2 gr. Prądu do pompy ETS2 nie obejmuje, bo elektrownie są w dotychczasowym systemie EU ETS.
Kiedy gaz pozostaje rozsądnym wyborem
- Dom ma przyłącze i sprawny kocioł, a budżet nie pozwala na pompę. Przy oszczędności ok. 1155 zł rocznie dopłata do pompy zwraca się dopiero po ok. 23 latach.
- Dom jest nieocieplony, ma małe grzejniki i potrzebuje w mrozy wody o temperaturze 60-70°C. Pompa pracowałaby z niskim SCOP, a kocioł gazowy grzeje taką wodę, choć przy gorącym powrocie traci część zysku z kondensacji. Wtedy lepiej zacząć od docieplenia.
- Nie ma miejsca na jednostkę zewnętrzną, która nie przeszkadzałaby Tobie i sąsiadom.
Pompa wygrywa wyraźniej, gdy masz ogrzewanie podłogowe, taryfę G12 albo fotowoltaikę i gdy budujesz dom bez przyłącza gazu. Jeśli gazu w ogóle nie masz i wybierasz między pompą a kotłem na paliwo stałe, przewaga pompy w rachunkach jest dużo większa: dom 130 m² zapłaci za pellet prawie dwa razy więcej niż za prąd do pompy.
Swój wariant sprawdzisz w kalkulatorze: ustaw metraż, standard ocieplenia, cenę gazu z faktury i średnią cenę prądu. Kalkulator liczy pompę z SCOP 3,5. Jeśli instalator podał inny SCOP, przelicz wynik: koszt pompy z kalkulatora × 3,5 ÷ Twój SCOP.