Moc instalacji dobierasz do rocznego zużycia prądu, ale w net-billingu nie warto pokrywać go w całości na papierze. Energia zużyta w chwili produkcji oszczędza ok. 1,04 zł za kWh, a oddana do sieci daje w depozycie ok. 0,27 zł. Im większa instalacja w stosunku do zużycia, tym większa część produkcji trafia do sieci i tym wolniej się zwraca.
Od czego zacząć: roczne zużycie
Zsumuj zużycie z faktur rozliczeniowych za ostatnie 12 miesięcy. Jeśli planujesz pompę ciepła albo auto elektryczne, dolicz ich zużycie od razu. Typowe wartości z poradnika o zużyciu prądu w domu jednorodzinnym:
- ok. 2100 kWh: dom czteroosobowy ogrzewany gazem albo pelletem, bez bojlera elektrycznego;
- ok. 4000 kWh: np. czteroosobowy dom z większą liczbą urządzeń, bez pompy ciepła i auta elektrycznego, jak w naszym wyliczeniu opłacalności instalacji 5 kWp;
- ok. 7400 kWh (dokładnie 7433 kWh w tabeli niżej): dom 150 m² ocieplony po 2000 r. z pompą ciepła do ogrzewania i ciepłej wody.
Druga wielkość to produkcja z 1 kWp. PVGIS podaje dla Warszawy ok. 1050 kWh rocznie z 1 kWp na dachu południowym nachylonym pod kątem 35°. Do wyliczeń przyjmujemy ostrożnie 1000 kWh, bo dachy rzadko mają idealny kierunek, a panele z czasem tracą część wydajności.
Jak dobór mocy zmienia zwrot
Policzyliśmy to godzina po godzinie na danych produkcji PVGIS dla Warszawy z lat 2020-2023, z profilem zużycia, w którym 30% prądu dom zużywa w godzinach 9-17. Pompa ciepła pracuje przez całą dobę, a jej zużycie rozkłada się na dni według temperatury.
Wzór na roczną korzyść:
korzyść = energia zużyta na miejscu × 1,04 zł + energia oddana × 0,27 zł
Depozyt pokrywa tylko część energetyczną rachunku, ok. 0,62 zł z każdej kupionej kWh. Jeśli jest większy, nadwyżkę sprzedawca zwraca najwyżej do 30% wartości energii oddanej (przy cenach RCE) i to uwzględniliśmy. Koszt instalacji to np. 5600 zł za 1 kWp, jak w przykładzie 5 kWp za 28 000 zł.
| Zużycie roczne | Moc | Produkcja | Autokonsumpcja | Korzyść rocznie | Koszt | Zwrot |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2100 kWh | 2 kWp | 2000 kWh | 34% | ok. 1056 zł | 11 200 zł | ok. 10,6 roku |
| 2100 kWh | 3 kWp | 3000 kWh | 25% | ok. 1380 zł | 16 800 zł | ok. 12,2 roku |
| 2100 kWh | 4 kWp | 4000 kWh | 20% | ok. 1688 zł | 22 400 zł | ok. 13,3 roku |
| 2100 kWh | 5 kWp | 5000 kWh | 16% | ok. 1922 zł | 28 000 zł | ok. 14,6 roku |
| 4000 kWh | 3 kWp | 3000 kWh | 40% | ok. 1734 zł | 16 800 zł | ok. 9,7 roku |
| 4000 kWh | 4 kWp | 4000 kWh | 32% | ok. 2073 zł | 22 400 zł | ok. 10,8 roku |
| 4000 kWh | 5 kWp | 5000 kWh | 27% | ok. 2405 zł | 28 000 zł | ok. 11,6 roku |
| 4000 kWh | 6 kWp | 6000 kWh | 24% | ok. 2721 zł | 33 600 zł | ok. 12,3 roku |
| 4000 kWh | 8 kWp | 8000 kWh | 19% | ok. 3323 zł | 44 800 zł | ok. 13,5 roku |
| 7433 kWh | 5 kWp | 5000 kWh | 37% | ok. 2775 zł | 28 000 zł | ok. 10,1 roku |
| 7433 kWh | 6 kWp | 6000 kWh | 33% | ok. 3122 zł | 33 600 zł | ok. 10,8 roku |
| 7433 kWh | 8 kWp | 8000 kWh | 26% | ok. 3785 zł | 44 800 zł | ok. 11,8 roku |
| 7433 kWh | 10 kWp | 10 000 kWh | 22% | ok. 4417 zł | 56 000 zł | ok. 12,7 roku |
Autokonsumpcja to część produkcji zużyta w domu w chwili wytworzenia. Wiersz 4000 kWh i 5 kWp to przykład z poradnika Czy fotowoltaika się opłaca, gdzie liczymy go krok po kroku: 1370 kWh zużytych na miejscu i 3630 kWh oddanych do sieci.
Wyliczenie: ile daje kolejny kWp
Przykład: dom zużywa 4000 kWh rocznie, porównujemy instalację 5 i 6 kWp.
- Dodatkowy 1 kWp produkuje ok. 1000 kWh rocznie.
- Autokonsumpcja rośnie tylko o 60 kWh (z 1370 do 1430 kWh), bo w godzinach największej produkcji dom i tak oddaje już nadwyżkę do sieci. Pozostałe ok. 940 kWh trafia do sieci.
- Dodatkowa korzyść: 60 × 1,04 zł + 940 × 0,27 zł = ok. 316 zł rocznie.
- Dodatkowy koszt: 5600 zł, więc ten jeden kWp zwraca się po ok. 17,7 roku.
Gdyby cała energia z dodatkowego kWp szła do sieci, zwrot wyniósłby 5600 zł ÷ (1000 kWh × 0,27 zł) = ok. 20,7 roku. Przy 2100 kWh zużycia jest jeszcze gorzej, bo od 4 kWp depozyt przerasta część energetyczną rachunków i część nadwyżki przepada. Jak działa ten limit, opisujemy w poradniku Net-billing: jak działa rozliczenie.
Większa instalacja daje więcej złotych rocznie. Jeśli zależy Ci na najniższym rachunku, a nie na najkrótszym zwrocie, możesz wybrać moc bliżej rocznego zużycia, licząc się z dłuższym czasem zwrotu.
Dach wschód-zachód
PVGIS podaje dla Warszawy, przy nachyleniu 35°, ok. 836 kWh z 1 kWp na połaci wschodniej i ok. 815 kWh na zachodniej. Dach dzielony po połowie daje więc ok. 826 kWh z 1 kWp, o ok. 21% mniej niż połać południowa (ok. 1050 kWh). Żeby wyprodukować tyle samo energii co 5 kWp na południe, potrzebujesz ok. 6,4 kWp na dachu wschód-zachód.
Zimą różnica jest większa. W styczniu 1 kWp na połaci wschodniej daje ok. 16,9 kWh, a na południowej ok. 33,0 kWh. Latem obie połacie produkują rano i po południu, więc dzienna krzywa produkcji jest bardziej płaska. W domu, w którym ktoś jest w dzień, podnosi to autokonsumpcję, ale tego efektu nie liczyliśmy.
Co jeszcze ogranicza moc
- Moc powyżej 6,5 kW. Instalacja wymaga wtedy uzgodnienia projektu z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych i zawiadomienia straży pożarnej (art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. c i art. 56 ust. 1a Prawa budowlanego). To dodatkowy koszt i czas, więc 6 kWp bywa praktyczną granicą dla domu bez pompy ciepła.
- Cena za 1 kWp. KB.pl podaje dla 2026 r. ok. 5200-6300 zł brutto za 1 kWp przy instalacjach 5-8 kWp. Według Muratora małe instalacje są droższe w przeliczeniu na 1 kWp: 3 kWp kosztuje 14-19 tys. zł. Zwrot dla 2-3 kWp może więc wyjść dłuższy niż w tabeli. Szczegóły ofert są w poradniku Ile kosztuje instalacja 5 kWp.
Gdy planujesz pompę ciepła albo auto
Jeśli w ciągu 2-3 lat zużycie wzrośnie, dobierz moc pod przyszłe zużycie albo wybierz falownik z zapasem, który pozwoli później dołożyć panele. Auto przejeżdżające np. 15 000 km rocznie zużywa ok. 2700 kWh, co liczymy w poradniku Ładowanie auta elektrycznego w domu. Pompa ciepła zużywa najwięcej prądu zimą, gdy panele produkują najmniej, więc nawet duża instalacja pokryje tylko część jej zużycia. Rozkład na miesiące i rachunek dla takiego zestawu pokazujemy w poradniku Pompa ciepła z fotowoltaiką.
Jak dobrać moc dla siebie:
- Weź roczne zużycie z faktur i dolicz planowane urządzenia.
- Sprawdź w PVGIS uzysk z 1 kWp dla swojego adresu, kierunku i nachylenia dachu.
- Podziel zużycie przez uzysk z 1 kWp. To górna granica rozsądnej mocy.
- Jeśli w dzień zużywasz mało prądu, zejdź o 1-2 kWp niżej i porównaj zwrot z tabeli.
Zwrot dla dowolnej mocy i zużycia policzysz w kalkulatorze opłacalności fotowoltaiki, który korzysta z tej samej symulacji autokonsumpcji.