Net-billing: jak działa rozliczenie i ile dostaniesz za nadwyżkę prądu?

Net-billing to sposób rozliczania prosumentów, którzy przyłączyli instalację od 1 kwietnia 2022 r., oraz tych, którzy przeszli na niego z wcześniejszego systemu opustów. Energię oddaną do sieci sprzedawca wycenia w złotych, a nie w kilowatogodzinach. Kwota trafia na Twoje konto prosumenta jako depozyt, którym płacisz później za energię kupioną z sieci.

Jak net-billing rozlicza każdą godzinę

Licznik mierzy osobno energię pobraną z sieci i oddaną do sieci. Operator bilansuje je w każdej godzinie, sumując wszystkie fazy (art. 4 ust. 2b ustawy o OZE). Jeśli w danej godzinie dom pobrał 2 kWh, a oddał 3 kWh, w rozliczeniu zostaje 1 kWh oddana. Najkorzystniej wychodzi energia zużyta od razu w domu, zanim dotrze do licznika, bo w ogóle nie pojawia się na fakturze.

Dalej rozliczenie przebiega w czterech krokach:

1. Wartość energii oddanej w miesiącu = ilość energii × rynkowa cena energii. Instalacje przyłączone do 30 czerwca 2024 r. liczą ją po miesięcznej cenie RCEm. Nowsze liczą po cenie RCE z każdego okresu rozliczeniowego, od października 2025 r. co 15 minut. Ujemną cenę RCE zastępuje się zerem.
2. Wartość z miesiąca mnoży się przez 1,23 i dopisuje do depozytu prosumenckiego w kolejnym miesiącu (art. 4c ust. 4). Ten współczynnik obowiązuje od lutego 2025 r. po nowelizacji z listopada 2024 r.
3. Depozyt pokrywa należność za energię kupioną od tego samego sprzedawcy, w cenie z podatkami. Nie pokrywa dystrybucji, opłaty mocowej ani innych opłat stałych. Najpierw zużywa się najstarsze środki.
4. Środki z danego miesiąca są ważne 12 miesięcy. Niewykorzystane sprzedawca zwraca do końca 13. miesiąca, ale najwyżej do 20% wartości energii oddanej w tym miesiącu przy RCEm i do 30% przy RCE (art. 4 ust. 11 i 11a). Reszta przepada.

Prawo do rozliczenia w net-billingu trwa 15 lat od pierwszego oddania energii do sieci.

Ile była warta 1 kWh w 2026 roku

RCEm publikuje PSE 11. dnia kolejnego miesiąca. Cena jest netto, bez VAT i akcyzy. Po pomnożeniu przez 1,23 wychodzi wartość, którą widzisz w depozycie:

Za luty PSE opublikowało najpierw 339,01 zł/MWh, a w czerwcu skorygowało cenę do 331,39 zł/MWh. Korekty są możliwe do 12 miesięcy wstecz.

Najwięcej energii oddajesz od kwietnia do sierpnia, a w kwietniu i maju 2026 r. ceny były najniższe w roku. Policzyliśmy średnią RCEm z października 2025 r. do września 2026 r., ważoną ilością energii, którą przykładowy dom z instalacją 5 kWp oddaje do sieci w każdym miesiącu. Wyszło ok. 264 zł/MWh, czyli z mnożnikiem ok. 0,33 zł za kWh. W wyliczeniach opłacalności przyjmujemy ostrożniej 0,27 zł, czyli średnią z kwietnia-lipca 2026 r., jak w poradniku Czy fotowoltaika się opłaca.

Przykład: lipiec i styczeń w jednym domu

Założenia (przykład): dom zużywa 4000 kWh prądu rocznie, ma instalację 5 kWp z 2023 r. i rozlicza się po RCEm. Ilości energii pochodzą z naszej symulacji godzinowej na danych PVGIS z lat 2020-2023. Kupiona energia kosztuje ok. 1,04 zł/kWh, z czego ok. 0,62 zł to energia ze sprzedaży, a reszta to zmienne opłaty dystrybucyjne.

Lipiec 2026, oddane 480 kWh, pobrane 170 kWh:

1. Wartość oddanej energii: 480 kWh × 0,26288 zł = ok. 126,18 zł.
2. Depozyt: 126,18 zł × 1,23 = ok. 155,20 zł, dopisane w sierpniu.
3. Pobrane 170 kWh: część energetyczna 170 × 0,62 zł = 105,40 zł pokrywa depozyt z wcześniejszych miesięcy. Dystrybucję 170 × 0,42 zł = 71,40 zł i opłaty stałe płacisz z własnej kieszeni.

Styczeń 2026, oddane 80 kWh, pobrane 280 kWh:

1. Depozyt: 80 kWh × 0,55196 zł × 1,23 = ok. 54,31 zł. Zimowa kWh była warta ponad dwa razy więcej niż lipcowa, ale panele dają wtedy mało energii, co pokazujemy w poradniku Fotowoltaika zimą.
2. Część energetyczna zakupów: 280 × 0,62 zł = 173,60 zł. Większość pokrywają pieniądze odłożone latem.

Cały rok dla tego domu, przy wartości 0,27 zł za kWh oddaną:

• do sieci trafia ok. 3630 kWh, co daje ok. 980 zł depozytu;
• z sieci dom kupuje ok. 2630 kWh, a ich część energetyczna to 2630 × 0,62 zł = ok. 1631 zł, więc depozyt zużyjesz w całości;
• rachunek bez opłat stałych: bez instalacji 4000 × 1,04 zł = 4160 zł, z instalacją 2630 × 1,04 zł - 980 zł = ok. 1755 zł.

Kiedy depozyt przepada

Depozyt zostaje niewykorzystany, gdy instalacja jest duża w stosunku do zużycia. Przykład: ta sama instalacja 5 kWp w domu, który zużywa 2100 kWh rocznie. Według naszej symulacji dom oddaje do sieci ok. 4180 kWh i kupuje ok. 1280 kWh.

1. Depozyt: 4180 kWh × 0,27 zł = ok. 1129 zł.
2. Część energetyczna zakupów: 1280 × 0,62 zł = ok. 794 zł. Niewykorzystane zostaje ok. 335 zł.
3. Limit zwrotu liczy się od wartości energii oddanej, bez mnożnika 1,23: 4180 × 0,27 zł ÷ 1,23 = ok. 918 zł. Przy RCEm (20%) to ok. 184 zł, przy RCE (30%) ok. 275 zł.
4. Wynik: przy RCEm odzyskasz ok. 184 zł i stracisz ok. 151 zł rocznie, przy RCE odzyskasz ok. 275 zł i stracisz ok. 60 zł.

Ustawa nie mówi wprost, czy limit 20% i 30% liczy się od wartości z mnożnikiem 1,23. Przyjęliśmy wariant ostrożniejszy. To wyliczenie roczne i orientacyjne, bo limit działa osobno dla każdego miesiąca. Jak dobrać moc, żeby nie zostawiać depozytu, piszemy w poradniku Jaka moc fotowoltaiki do domu.

Co znajdziesz na fakturze prosumenta

Faktura w net-billingu pokazuje zwykle:

• energię pobraną i oddaną po bilansowaniu godzinowym, w kWh;
• wartość energii oddanej i kwotę dopisaną do depozytu;
• ile depozytu zużyto na zapłatę za energię i ile zostało;
• opłaty dystrybucyjne, mocową i stałe, które płacisz niezależnie od depozytu.

Jeśli faktura wydaje Ci się droga mimo dużej produkcji, sprawdź najpierw, ile płacisz za dystrybucję. Jak wyliczyć każdą pozycję, pokazujemy w poradniku Jak obliczyć rachunek za prąd.

Układ faktur może się zmienić. Rząd przyjął 14 lipca 2026 r. projekt nowelizacji ustawy o OZE (UD332, w Sejmie druk nr 2821). Według Muratora z sierpnia 2026 r. projekt przewiduje dokładniejsze faktury dla prosumentów i zwrot nadpłaty przez dotychczasowego sprzedawcę przy zmianie sprzedawcy, ale nie zmienia limitów zwrotu. 28 września 2026 r. Ministerstwo Klimatu i Środowiska napisało, że nie prowadzi prac nad zasadniczą zmianą modelu net-billingu.

Co podnosi wartość nadwyżki

• Autokonsumpcja. kWh zużyta od razu oszczędza ok. 1,04 zł, a oddana do sieci daje w depozycie ok. 0,27 zł. Pranie, zmywanie i grzanie wody przesunięte na godziny produkcji dają ok. 0,77 zł z każdej kWh.
• Magazyn energii. Przesuwa energię z południa na wieczór, a przy RCE pozwala oddać część energii do sieci w godzinach wysokich cen. Ile to daje, liczymy w poradniku o magazynie energii 10 kWh.
• Przejście z RCEm na RCE. Ma sens, gdy możesz sterować oddawaniem energii, np. z magazynem i systemem EMS. Bez magazynu oddajesz energię głównie w południe, kiedy ceny RCE są najniższe. Decyzja jest nieodwracalna, więc przed złożeniem oświadczenia porównaj swoje dane godzinowe z cenami RCE publikowanymi przez PSE.

Prosumentów z instalacjami sprzed kwietnia 2022 r. rozlicza się inaczej: w systemie opustów oddają energię w kWh i odbierają 80% albo 70% z niej (1 do 0,8 przy instalacji do 10 kW, 1 do 0,7 powyżej). Taki prosument może złożyć sprzedawcy oświadczenie o przejściu na net-billing od kolejnego kwartału (art. 4 ust. 1b).